Bệnh tai biến mạch máu não là một thuật ngữ chung để chỉ các bệnh nhồi máu não (do tắc mạch não) và chảy máu não hay là xuất huyết não. Thường xảy ra ở người lớn tuổi. Tai biến mạch máu não có hai loại: nhồi máu não (do tắc mạch) hoặc chảy máu não (do vỡ mạch). Tai biến mạch máu não còn được gọi là đột quỵ vì các triệu chứng thần kinh trung ương khu trú biểu hiện nhanh ngay tức thì khi tổn thương mạch máu não xảy ra. Đột quỵ là bệnh của hệ thần kinh phổ biến hiện nay. 

benh tai bien mach mau nao va trieu chung tai bien

 

Bệnh tai biến mạch máu não và các yếu tố nguy cơ

Các yếu tố gây ra bệnh tai biến mạch máu não như: huyết áp cao, mắc các bệnh tim(bệnh van tim, thiếu máu cơ tim, rung nhĩ), bệnh mạch máu ngoại biên, bệnh đái tháo đường, tăng thể tích hồng cầu, tiền căn thiếu máu cục bộ thoáng qua.

Đặc biệt phụ nữ vừa hút thuốc lá vừa dùng thuốc tránh thai, tăng chất béo trong máu, lạm dụng thức uống có cồn, rối loạn chức năng đông máu

 

Bệnh tai biến mạch máu não nguy hiểm như thế nào?

   Bệnh tai biến mạch máu não là tình trạng một phần não bị hư hại đột ngột do mất máu nuôi do vỡ mạch máu não hoặc tắc nghẽn do xơ vữa động mạch gây ra. Khi thiếu máu lên não, các tế bào não sẽ ngưng hoạt động và sẽ tạm ngừng trong vài phút. Kèm theo đó là những vùng cơ thể do não điều khiển sẽ ngưng hoạt động, mất cảm giác, tê liệt, không nói được hoặc hôn mê, thậm chí là tử vong nếu không được cấp cứu kịp thời. Có những trường hợp được cứu chữa nhưng có thể bị tàn phế suốt đời hay là mất khả năng lao động, không thể hòa nhập với cuộc sống bình thường.

 

benh tai bien mach mau nao

 

   Bệnh tai biến mạch máu não xuất hiện do lòng động mạch máu nuôi não bị tắc do mảng xơ mỡ đóng ở thành mạch dày lên dần, làm hẹp lòng mạch, xuất hiện cục máu đông di chuyển từ tim do tim bị bệnh loạn nhịp hoặc bệnh hẹp – hở van tim khiến máu ứ lại, đóng thành cục máu đông trong tim, sau đó chảy lên não làm kẹt lại gây tắc mạch máu não; Xuất huyết não (mạch máu bị vỡ làm chảy máu, chèn ép não bộ) và xuất huyết khoang dưới nhện (mạch máu bị phình rồi vỡ ra làm máu chảy vào khoang trống bao quanh não).

  

Những ai có nguy cơ bị bệnh tai biến mạch máu não?

   Người có nguy cơ bị bệnh tai biến mạch máu não cao là người trên 55 tuổi, người bị tăng huyết áp, đái tháo đường, vữa xơ động mạch, rối loạn lipid máu, các bệnh mạch vành, van tim, loạn nhịp tim, hút thuốc lá, béo phì - thừa cân, lười vận động và bị stress nặng,...

  

doi tuong mac benh tim mach

 

Triệu chứng bệnh tai biến mạch máu não

Biểu hiện triệu chứng bệnh tai biến mạch máu não trên lâm sàng do tắc mạch hoặc do vỡ mạch khó có thể phân biệt, để chẩn đoán nguyên nhân phải dựa vào các yếu tố tiền căn, bệnh có sẵn và xét nghiệm cận lâm sàng (MRI, CT scan: là phương pháp dùng các đầu phát tia X chạy xung quanh cơ thể bệnh nhân kết hợp với một máy tính sẽ thu được hình ảnh các lớp cắt cơ thể khi xử lí qua máy tính).

 

Trong trường hợp điển hình các triệu chứng đến đột ngột tiến triển nhanh chỉ trong vài giờ hoặc vài ngày. Theo nghiên cứu các động mạch kết nối với nhau nên có sự cấp máu bù bởi các mạch còn nguyên làm cho các triệu chứng không rõ rệt. 

 

 Có tới 50% các trường hợp tổn thương trong bán cầu đại não có thể gây ra: liệt đối bên, khởi đầu là liệt mềm, dần dần diễn tiến đến liệt cứng, giảm cảm giác đối bên, giảm thị lực cùng bên, nói khó.

 

Khoảng 25% tổn thương thân não: triệu chứng đa dạng, có thể gây liệt tứ chi, rối loạn thị giác, hội chứng khóa trong (tỉnh, hiểu nhưng do liệt, không làm gì được).

 

Còn lại 25% tổn thương khiếm khuyết: người bệnh vẫn ý thức được các triệu chứng có thể chỉ liên quan đến vận động hoặc cảm giác hoặc triệu chứng thất điều. có nhiều điểm nhồi máu nhỏ quanh hạch nền, bao trong, đồi thị và cầu não.

 

Phòng ngừa bệnh tai biến mạch máu não

Tai biến mạch máu não là bệnh nguy hiểm song hoàn toàn có thể giảm được nguy cơ bệnh nếu biết cách phòng ngừa:

Liệu pháp thay đổi lối sống (thực hiện chế độ ăn kiêng và hoạt động thể lực) là biện pháp quan trọng làm giảm nguy cơ bị vữa xơ động mạch và tai biến mạch máu não.

 

Như: Cai thuốc lá, hạn chế ăn nhiều chất béo, thực phẩm giàu calo, liệu pháp dinh dưỡng còn nhằm làm giảm lượng mỡ trong máu, ổn định huyết áp, tốt cho người mắc bệnh đái tháo đường (giảm đường huyết). Tăng hoạt động thể lực sẽ làm cải thiện tình trạng tim mạch và làm cải thiện các yếu tố nguy cơ tim mạch như mỡ máu cao, béo phì, huyết áp cao.

 

Phòng ngừa tình trạng đông máu bằng thuốc: Các bệnh nhân có nguy cơ cao hay những người có kèm theo tăng huyết áp, rối loạn chuyển hóa lipid máu hoặc bệnh tim mạch (bệnh động mạch vành, đột quỵ hay bệnh mạch máu ngoại biên) nên được điều trị bằng aspirin.  Hoặc có thể dùng clopidogrel thay thế ở các bệnh nhân có nguy cơ cao.

 

Điều trị rối loạn lipid máu: Những người trên 45 tuổi cần được kiểm tra mỡ máu định kỳ, bao gồm các chỉ số sau: cholesterol toàn phần, LDL Cholesterol, triglycerid và HDL Cholesterol. Lưu ý khi làm xét nghiệm phải nhịn ăn để lấy mẫu thử từ 10-12h.

   Nên kiểm tra định kỳ lượng lipid máu 6 tháng/lần. Mục tiêu điều trị rối loạn lipid máu theo bảng chỉ số sau:

chi so mo mau

  Điều trị bằng thuốc phải kết hợp với liệu pháp thay đổi lối sống. Liều thuốc được giảm dần khi  các chỉ số gần về mức bình thường.

 

Kiểm soát trị số huyết áp: Thông thường tăng huyết áp rất hay gặp ở người có tuổi. Trị số của huyết áp ở mức  bình thường ổn định dưới 140/90mmHg. Đối với bệnh nhân có huyết áp trên mức bình thường thì phải thay đổi lối sống và dùng thuốc điều trị.

Vậy ngay từ bây giờ hãy phòng chống  bệnh tai biến mạch máu não bằng cách thay đổi lối sống, chế độ dinh dưỡng hợp lý, năng tập luyện để có một sức khỏe tốt.

comments

hanomax